Educational Importance of e-portfolio

E-Portfolio म्हणजे विद्यार्थी किंवा शिक्षकाने आपल्या शैक्षणिक व व्यावसायिक प्रवासातील महत्त्वाची माहिती, प्रात्यक्षिके, प्रकल्प, चिंतन नोंदी, उपलब्धी व पुरावे डिजिटल स्वरूपात संकलित व सादर केलेला पोर्टफोलिओ होय. आधुनिक शिक्षणपद्धतीत ई-पोर्टफोलिओला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. 

शैक्षणिक दृष्टिकोनातून ई-पोर्टफोलिओचे पहिले महत्त्व म्हणजे शिकण्याच्या प्रक्रियेचे सातत्यपूर्ण दस्तऐवजीकरण. विद्यार्थी काय शिकतो, कसा शिकतो आणि त्या शिकण्याचा विकास कसा होतो हे टप्प्याटप्प्याने स्पष्टपणे दिसून येते. त्यामुळे शिक्षण अधिक अर्थपूर्ण व परिणामकारक बनते. 

ई-पोर्टफोलिओमुळे स्वमूल्यांकन व आत्मचिंतन करण्याची सवय लागते. स्वतःचे काम पुन्हा पाहून ताकद, मर्यादा व सुधारणा आवश्यक असलेली क्षेत्रे ओळखता येतात. यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये स्वतंत्र विचार, आत्मविश्वास आणि जबाबदारीची भावना विकसित होते.

 ई-पोर्टफोलिओ हे मूल्यमापनाचे प्रभावी व आधुनिक साधन आहे. पारंपरिक परीक्षांपुरते मर्यादित न राहता विद्यार्थ्यांचे ज्ञान, कौशल्ये, सर्जनशीलता व व्यावहारिक अनुभव यांचे सर्वांगीण मूल्यमापन करता येते. शिक्षक व मार्गदर्शकांना रचनात्मक अभिप्राय देणे सुलभ होते.

 तंत्रज्ञानाच्या वापरामुळे ई-पोर्टफोलिओ डिजिटल कौशल्यांचा विकास घडवतो. माहिती संकलन, सादरीकरण, डिज़ाइन व ऑनलाइन साधनांचा वापर करण्याची क्षमता वाढते. तसेच ई-पोर्टफोलिओ सहज शेअर करता येत असल्यामुळे संवाद व सहकार्य वाढते. 

शिक्षक प्रशिक्षण व व्यावसायिक विकासासाठीही ई-पोर्टफोलिओ अत्यंत उपयुक्त ठरतो. नियुक्ती, पदोन्नती किंवा पुढील शिक्षणासाठी तो विश्वासार्ह शैक्षणिक पुरावा म्हणून वापरता येतो. अशा प्रकारे ई-पोर्टफोलिओ शिक्षणप्रक्रियेला आधुनिक, पारदर्शक व गुणवत्तापूर्ण बनविण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतो.