Practical Name: Contribution of Indian Mathematicians
Course 103-09 Practical PDF (Mathematics )
भारतीय गणितज्ञांचे जीवन व योगदान समजून घेणे
Aryabhata, Bhaskara II, Srinivasa Ramanujan, Shakuntala Devi यांचे कार्य ओळखणे
गणितातील शून्य, दशमान पद्धत, बीजगणित, त्रिकोणमिती यांचे ऐतिहासिक योगदान समजणे
भारतीय गणित परंपरेचा जागतिक गणितावर झालेला प्रभाव जाणून घेणे विद्यार्थ्यांमध्ये गणिताविषयी आवड व जिज्ञासा निर्माण करणे
तर्कशक्ती, विश्लेषण क्षमता व समस्या सोडवण्याची कौशल्ये विकसित करणे
प्रात्यक्षिक, माहिती संकलन व सादरीकरण कौशल्ये वाढवणे
स्व-अभ्यास व संदर्भ शोधण्याची सवय लावणे
राष्ट्रीय अभिमान व प्रेरणा निर्माण करणे
गणिताचे दैनंदिन जीवनातील उपयोग समजावणे
103-09 Evaluation key
103-09 Practical Index
103-09 Question Paper
103-85=15
Evaluation key
Course 103-09: अभिप्राय
भारतीय गणितज्ञांच्या योगदानावरील हे प्रात्यक्षिक अत्यंत ज्ञानवर्धक व प्रेरणादायी ठरले. या प्रात्यक्षिकातून प्राचीन व आधुनिक काळातील भारतीय गणितज्ञांनी गणित क्षेत्रात केलेल्या अमूल्य कार्याची ओळख झाली. शून्याची संकल्पना, दशमान पद्धत, बीजगणित, त्रिकोणमिती व संख्याशास्त्रातील महत्त्वाचे सिद्धांत समजून घेतल्यामुळे भारतीय गणित परंपरेची महानता स्पष्ट झाली. माहिती संकलन, संदर्भ शोध, सादरीकरण व स्व-अभ्यास यांसारखी शैक्षणिक कौशल्ये या प्रात्यक्षिकातून विकसित झाली. गणिताविषयी आवड निर्माण झाली व राष्ट्रीय अभिमानाची भावना बळकट झाली. एकूणच हे प्रात्यक्षिक शैक्षणिक दृष्ट्या उपयुक्त असून गणित विषयाकडे सकारात्मक दृष्टीकोन विकसित करणारे आहे.
Reflective Note
Strength (बलस्थाने)
भारतीय गणितज्ञांचे योगदान गणिताच्या मूलभूत संकल्पनांवर आधारित व कालातीत आहे. अभ्यासक्रमाशी संबंधित व शैक्षणिकदृष्ट्या उपयुक्त अशी माहिती मिळते.
Learning Experience (अध्ययन अनुभव )
भारतीय गणितज्ञांनी गणिताच्या विविध शाखांमध्ये दिलेल्या योगदानाची सखोल माहिती मिळाली.शून्य, दशमान पद्धती, बीजगणित, भूमिती व त्रिकोणमितीतील भारतीय परंपरेची जाणीव झाली.
Challenges (आव्हाने)
प्राचीन काळातील योगदानाबाबत संदर्भ साहित्य मर्यादित असल्याने माहिती संकलनात अडचणी आल्या. ऐतिहासिक संदर्भ व आधुनिक गणित यांचा संबंध जोडणे आव्हानात्मक ठरले.
Improvement (सुधारणा)
गणितातील संकल्पनांचा दैनंदिन जीवनातील उपयोग ठळकपणे मांडता येईल.